# Admin Het Admin-paneel is de plek waar organisatiebeheerders Yres besturen: gebruikers en rollen, mededelingen, beveiliging (firewall, secrets), het bijwerken van omgevingen en — per omgeving — de DWH-instellingen, health checks en datawarehouse-logs. De Admin-sectie kent twee niveaus: - **Applicatiebreed** — geldt voor de hele organisatie en al haar omgevingen (bijv. gebruikers, rollen, mededelingen, firewall, applicatie-instellingen). - **Environment admin** — instellingen en overzichten die per omgeving (dev / test / acc / prod) verschillen (bijv. DWH settings, health checks, DWH logs, Azure resources). Wissel van omgeving met de omgevingsschakelaar rechtsboven. :::note Permissies Niet elke gebruiker ziet alle Admin-schermen. De zichtbaarheid hangt af van de rol-permissies (zie [Users & Roles](#panel--users--roles)). Organisatie-admins werken altijd binnen hun eigen organisatie. ::: :::tip Alle schermen & routes De volledige lijst schermen van de app met hun route en velden staat in [Webapp-schermen](https://yres.eu/nl/wiki/referentie/webapp-schermen). ::: ## Panel — Users & Roles Route: `/admin/panel`. Het centrale beheerscherm met links een **Users**-tabel en rechts een **Roles**-tabel.  Het scherm bestaat uit: 1. **Users-tabel** — toont per gebruiker `name`, `email`, `role` en of SSO actief is (`sso`). 2. **Add user** — maak een gebruiker aan met e-mail, rol en de keuze of Microsoft Azure single sign-on (SSO) verplicht is. Nieuwe gebruikers ontvangen een e-mail met een standaardwachtwoord, dat ze (samen met hun naam) zelf wijzigen in [Account settings](https://yres.eu/nl/wiki/frontend/account). 3. **Roles-tabel** — naast de standaardrollen kun je eigen rollen aanmaken. 4. **Permissies** — rollen volgen meestal een CRUD-structuur (Create / Read / Update / Delete) per permissietype. Permissies die niet in CRUD passen (zoals het bouwen van ADF-code) staan onder **"Other"**. Een aangemaakte rol koppel je aan een gebruiker via het rol-dropdown. ### Users - Aanmaken met **e-mail**, **rol** en of **SSO** verplicht is. - De nieuwe gebruiker krijgt een mail met standaardwachtwoord.  *Een nieuwe gebruiker aanmaken: e-mailadres, rol en of Microsoft Azure single sign-on verplicht is.* ### Roles - Standaardrollen plus eigen rollen, doorgaans **CRUD per permissietype**. - Permissies buiten CRUD staan onder **"Other"**. Een eigen rol maak je met de **Create role**-wizard in drie stappen:  *Stap 1 — Name: geef de rol een herkenbare naam.*  *Stap 2 — CRUD: vink per resource (Users, Settings, Datasources, …) Read/Create/Update/Delete aan.*  *Stap 3 — Other: permissies die niet in CRUD passen (changes releasen, pipelines draaien, bouwen, …).* ## Announcements Route: `/admin/announcements`. Stuur berichten naar alle gebruikers of alleen die van een specifieke organisatie (organisatie-admins bereiken alleen hun eigen organisatie). Mededelingen verschijnen op de homepage en zijn handig voor bijvoorbeeld gepland onderhoud of een aankomende release.  1. **Create** — open het formulier om een nieuwe mededeling op te stellen. 2. **Body (Markdown)** — de tekst ondersteunt Markdown (headers, lijsten, links). 3. **Start- en einddatum** — beide optioneel. Leeg gelaten = direct zichtbaar tot de mededeling wordt verwijderd. 4. **Notify Users** — toont de melding ook in de notificatie-tab bovenin de topbar. 5. **Priority** — bepaalt de kleur van het megafoon-icoon bij de mededeling (low / medium / high); de lijst wordt er niet op gesorteerd. ## Audit Logs Route: `/admin/auditlogs`. Monitor acties van organisatiegebruikers: user-agent, client-IP en extra eigenschappen per logtype. Filterbaar op datumrange, severity of gebruiker.  Bovenaan staan de filters (Date, Events, Users); daaronder een tabel die per actie de **Causer**, **Organization**, **Action**, **Subject**, **Description**, **IP** en het tijdstip (**created**) logt, zodat gebruikersacties binnen de hele organisatie traceerbaar zijn. ## Database overview Route: `/admin/databases`. Bekijk alle databases die de organisatie gebruikt. Heb je een eigen (custom) database toegevoegd, dan werk je die hier direct bij.  *De Azure SQL-databases per omgeving met host, poort, server en database-naam.* ## Firewall Route: `/admin/firewall`. Sta toe of weiger toegang per IP-adres, zodat admins bepalen vanaf waar Yres benaderd mag worden. Dit verhoogt de beveiliging door netwerktoegang te beperken.  1. **Create** — voeg een IP-regel toe. 2. **IP-adres / CIDR + label** — leg het bereik vast en geef het een herkenbare naam. 3. **Allow of Deny** — bepaal of het bereik toegang krijgt of geblokkeerd wordt. ## PowerBI Models Route: `/admin/powerBiCredentials` (en de modellen-weergave). Beheer unified models per omgeving, zodat de juiste modellen worden aangeroepen — bijvoorbeeld bij een refresh via de master pipeline.  *Koppel Power BI-workspaces en -modellen per omgeving via een app-registratie, voor het embedded BI-dashboard.* **Setup:** voeg eerst een databron van type **PowerBI** toe (zie [databron-vereisten](https://yres.eu/nl/wiki/referentie/databron-vereisten)). Daarna verschijnt de tenant in de tenants-sectie en kun je de bijbehorende workspaces en modellen ophalen. Per credential-set wordt de vervaldatum getoond. ## Rebuild Route: `/admin/rebuild`. Reset data naar fabrieksinstellingen — voor de hele organisatie óf alleen de Azure Data Factory.  *Twee acties: **Rebuild All** zet de hele organisatie terug en **Rebuild ADF** alleen de data factory.* Gebruik **Rebuild ADF** wanneer iemand handmatig ADF-code heeft aangepast of verwijderd: Yres herbouwt de data factory vanuit de bekende configuratie en herstelt zo de drift. :::warning Onomkeerbaar Rebuild **overschrijft alle configuratie die niet via de Yres-frontend is gedaan**. Gebruik dit met grote voorzichtigheid. ::: ## Settings (hele applicatie) Route: `/settings`. Geldt voor **álle omgevingen** van de organisatie. Bevat onder andere het aantal **parallelle processen** waarmee bronnen in de database en/of de Data Lake geladen worden (een geheel getal tussen **1 en 50**).  *Organisatiebrede, instelbare waarden (Label/Value) zoals de **Dynamic Workflow batch count** en de **ADF publish-filtertekst**, plus een Danger Zone voor destructieve acties.* Elke instelling is een **Label/Value**-paar — onder andere het aantal batches voor de Dynamic Workflow en de publish-filtertekst waarmee Yres bepaalt welke ADF-objecten gepubliceerd worden. Onder de instellingen staat de **Danger Zone**. Hier zeg je het abonnement op door de organisatie te verwijderen. Dit raakt je Azure-omgeving niet — het verwijdert alleen de organisatie uit de Yres-portal. :::caution Verschil met DWH settings "Settings" hier is applicatiebreed. De per-omgeving DWH-instellingen (servicetier, schema-namen, paginatie) staan onder [Environment Settings](#environment-settings) en gelden alleen voor de gekozen omgeving. ::: ## Secrets Route: `/admin/secrets`. Bekijk de secrets in de bijbehorende Azure Key Vault, met hun scope en eventuele vervaldatum. Met de juiste permissie kun je een waarde bijwerken. Yres bewaart credentials nooit in de frontend; ze staan altijd in de Key Vault van de klant.  Een vervaloverzicht (kalender) bovenaan en daaronder een tabel met de opgeslagen secrets — **Name**, **Expires_at** en **Status** (`valid` / `expires-soon`). Dit zijn de broncredentials in de Key Vault; Yres waarschuwt voordat ze verlopen. ## Shared integration runtimes Route: `/admin/shared-integration-runtimes` (beschikbaar vanaf versie **1.55**). Beheer self-hosted integration runtimes voor ADF. Een IR vereist een **naam** en **beschrijving**. Na het aanmaken download je via het info-icoon de Microsoft IR-tool en registreer je de runtime met de getoonde keys.  *Self-hosted integration runtimes die gedeeld worden over omgevingen en bronnen.* :::warning Onomkeerbaar Het aanmaken van een shared integration runtime kan niet ongedaan gemaakt worden. ::: ## Update Environment Route: `/admin/environments`. Werk elke omgeving bij naar de laatste Yres-versie. Dit start een deployment (CI/CD-pipeline) voor de gekozen omgeving.  Per omgeving (dev / prd) een kaart met de huidige **YRES DWH-versie** en, als er niets te doen is, de status **"Already up to date"**. Bijwerken werkt de DWH bij en publiceert de data factory opnieuw. 1. **Kaart per omgeving** — elke omgeving (Development, Test, Production) heeft een eigen kaart. 2. **Versie + laatste CI/CD** — toont de huidige DWH-versie en de State / Result / Ran-datum van de laatste deployment. 3. **Ordening** — werk in volgorde bij: een niet-dev-omgeving toont "werk eerst de vorige omgeving bij" totdat de eerdere omgevingen actueel zijn. 4. **Deploy-bevestiging** — bij het bijwerken zet Yres de database-servicetier tijdelijk terug naar de standaardtier; na bevestiging volgt het deployment-statusscherm. :::tip Advies Test een nieuwe versie eerst op `dev` (en eventueel `test`) voordat je `prod` bijwerkt. Zie de [release notes](https://yres.eu/nl/wiki/referentie/release-notes) voor de inhoud van een update. ::: ## Theme Route: `/admin/theme`. White-label Yres per organisatie: upload een eigen icoon en login-achtergrond, kies een merkkleur, stel blur in en bepaal de standaardmodus (licht / donker / systeem).  *Upload een eigen icoon + login-achtergrond, stel een merkkleur, blur en licht/donker/systeem-modus in; een live preview van de login-pagina toont het resultaat. White-labeling per organisatie.* ## Environment admin (omgevingsspecifiek) De volgende schermen gelden per omgeving. Wissel van omgeving met de omgevingsschakelaar rechtsboven voordat je iets aanpast. ### Azure Resources Route: `/admin/azure/resources`. Overzicht van de gekoppelde Azure-resources: naam, type, locatie en een directe hyperlink naar de resource.  De tabel toont de geprovisionde Azure-resources voor de omgeving — **Data Factory**, **Key Vault**, **SQL Server**, **SQL Database** en **Storage** — elk met hun type en locatie. ### Change deployment rules (Change overwrites) Route: `/admin/changeoverwrites` (beschikbaar vanaf versie **1.54**, alleen voor organisaties met meerdere omgevingen en **niet op de dev-omgeving** — het scherm zit achter een NotDevEnvironment-wrapper). Vertaal objectnamen tussen omgevingen, bijvoorbeeld `ERP_DEV.Product` (dev) → `ERP_TST.Product` (test) → `ERP.Product` (prod).  *Map objectnamen tussen omgevingen (OLD → NEW: source/schema/table), bijv. `CRM_DEV` → `CRM_PRD`, zodat een change per omgeving de juiste fysieke objecten raakt.* Pas deze regels toe **vóór** het importeren van een change in de doelomgeving. Vaak gecombineerd met Source/Schema/Table-overwrite zodat de tabelnaam in alle omgevingen stabiel blijft. ### Data Warehouse Logs Route: `/admin/dwhlogs`. Bekijk en filter de logs met stap-voor-stap acties van uitgevoerde stored procedures, op datumrange, type stored procedure en severity. De logregels komen uit `[Config].[ProcessLog]` in het datawarehouse.  1. **Datumfilter** — beperk de logregels tot een periode. 2. **Procedure- en log-levelfilters** — filter op een specifieke stored procedure en op severity (Information / Warning / Error / System Error / Dump), met een operator `equal` of `equal and worse`. 3. **Clear error count** — wist de rode foutteller-badge die naast "DWH logs" in de sidebar verschijnt zodra er DWH-fouten zijn. 4. **Info-icoon** — opent een stappen-modal met de stap-voor-stap-uitvoering van de procedure. 5. **Mislukte stap** — de modal toont per stap de status en de foutmelding, met een link naar de bijbehorende run in Azure Data Factory.  *De Log Steps-modal: per stap de status en het tijdstip; bij een fout een directe link naar de ADF-run.* :::note Per omgeving Data Warehouse Logs vallen onder **Environment admin**: je ziet de logs van één omgeving tegelijk. Wissel rechtsboven met de omgevingsschakelaar tussen Development, Test en Productie. Voor de run-gerichte blik op laadfouten zie ook [Monitoring](https://yres.eu/nl/wiki/frontend/load-management). ::: ### Environment Settings Route: `/admin/dbsettings`. Per omgeving instelbare DWH-instellingen.  1. **Settings-tabel** — toont per setting de naam en een leesbare waarde voor de gekozen omgeving. 2. **Edit-modal** — per setting het juiste invoerveld (combobox voor tiers, vrije tekst voor schema-namen, getal voor opslag, alleen-lezen voor versies). 3. **Tier + opslag** — de min/max opslag (GiB) hangt af van de gekozen servicetier (S0–P15). 4. **UsePagination-waarschuwing** — het scherm waarschuwt bij paginatie-gerelateerde instellingen. :::caution Configureer vóór de eerste bron Stel deze instellingen in **voordat je de eerste bron toevoegt**, voor consistentie. De **Stage- en HIS-schema-instellingen moeten in sync zijn tussen omgevingen** — anders sluiten changes niet op elkaar aan. ::: De belangrijkste instellingen. De namen in de tabel zijn de werkelijke namen zoals opgeslagen in `[Config].[Settings]` (de Yres-documentatie hanteert plaatselijk een afwijkende hoofdletterschrijfwijze; die staat tussen haakjes vermeld). | Setting (opgeslagen naam) | Default | Betekenis | |---|---|---| | `DefaultStore` | `ROW` | Row- (default) of column-georiënteerde opslag voor STAGE. Row = efficiënt lezen/schrijven, column = queries. | | `DefaultKeepStage` | `0` | De staging-tabel na een delta-load truncaten (`0` = No) of de records bewaren (`1` = Yes). De load-engine leest per tabel de kolom `keepStage`; deze setting bepaalt vooral de standaard bij het toevoegen van een tabel. | | `DefaultOdsMemOptimized` _(doc: DefaultODSMemOptimized)_ | `0` | Bedoeld om ODS/HIS-tabellen memory-optimized op te slaan. Zie de waarschuwing onder de tabel. | | `DefaultStageMemOptimized` _(doc: DefaultStageMemOptimize)_ | `0` | STAGE-tabellen memory-optimized opslaan. | | `DefaultServiceTier` / `HighServiceTier` | `Standard_S0` / `standard_S1` | Basis-Azure-SQL-servicetier en de tier waarnaar opgeschaald wordt onder hoge load. | | `AutomaticDatabaseScaling` | `1` | Database automatisch schalen voor managed loads. Op `0` wordt opschalen overgeslagen. | | `DefaultSurrogate` | `0` | Automatisch surrogate keys aanmaken voor de natuurlijke sleutel (opgeslagen in `[LoadManagement].[SurrogateKeys]`; per tabel te overschrijven). | | `UsePagination` / `PageSize` | `1` / `10000` | Grote STAGE→HIS-merges in pagina's verwerken. Bij `PageSize = OPTIMAL` bepaalt Yres de paginagrootte zelf. | | `retryCount` _(doc: RetryCount)_ | `1` | Aantal keren dat een mislukte pagina opnieuw geprobeerd wordt (in de proc valt een lege waarde terug op 3). | | `SchemaHIS` / `SchemaStage` | `ODS` / `STAGE` | Namen van het HIS- en STAGE-schema. `SchemaHIS` staat standaard op `ODS`, niet op `HIS`. | | `storageSize` _(doc: StorageSize)_ | `5` | Maximale opslag in GiB (afhankelijk van de servicetier). | | `BiDashboardUrl` / `BiDashboardHeight` _(doc: BIDashboardUrl/Height)_ | `NULL` / `400` | Embed-URL en hoogte van het PowerBI-dashboard. | | `AllowUpdatesInYresSchemas`, `AllowDeletesFromDB`, `AllowSettingsUpdates`, `AllowLogManipulation` | `0` | Of gebruikers direct in de database mogen wijzigen / verwijderen / instellen / logs bewerken. | | `EnvironmentType` | — | DTAP-type van deze omgeving (DEV / TST / ACC / SND / PRE / PRD). | :::warning `AllowUpdatesInYresSchemas` staat na de migratieketen vaak op 1 De bedoelde default is `0`, maar de v1.46-migratie seedt `'1'` en de v1.47-seed met `'0'` wordt daarna overgeslagen (de setting bestaat dan al). Na de migratieketen staat deze setting dus vaak op **1** — dit is het bekende GODMODE-restant. Controleer de waarde en zet hem bewust terug op `0`. ::: :::note Naamgeving van deze twee instellingen Bij deze twee instellingen is het handig de naamgeving te kennen: - **`DefaultOdsMemOptimized`** — de fallback-functie `fxGetOptimized` gebruikt deze setting ook voor de HIS-kant. - **`AllowUpdatesInYresSchemas`** heette in oudere versies `AllowUpdatesInIrisSchemas` (met "Iris"); de upgrade hernoemt de instelling automatisch, met behoud van de ingestelde waarde. Zie [Troubleshooting](https://yres.eu/nl/wiki/troubleshooting#veelvoorkomende-settings-checks-90x) bij settings-gerelateerde checks. ::: ### Health Checks Route: `/admin/healthchecks` (beschikbaar vanaf versie **1.51**). Toont de status van de DWH-kant van Yres vanuit de webapp. De controles zijn gebaseerd op de view **`[Maintenance].[vwYresChecks]`** (het bronbestand heet nog `vwIrisChecks.sql`). De view bevat de verwachte lijst objecten en instellingen en markeert veelvoorkomende issues, vaak met een foutmelding en soms met een SQL-script om het te herstellen.  1. **Status per check** — elke controle is OK, Warning of Error. 2. **Foutmelding** — bij een afwijking toont de check een omschrijving van het probleem. 3. **SQL-fixscript** — sommige checks bieden een kant-en-klaar script om de issue op te lossen. 4. **Run met voorzichtigheid** — voer een script alleen uit als je het begrijpt. :::warning Wees voorzichtig met scripts Een gegenereerd fixscript wijzigt rechtstreeks de database. Voer het alleen uit als je zeker weet wat het doet en **overleg bij twijfel met een Yres-admin**. ::: ### PowerBI Dashboard Route: `/admin/powerBiDashboard`. Toont een PowerBI-rapport binnen de webapp via een embed-URL (ingesteld met de setting `BiDashboardUrl`). ## Meer admin-schermen Naast bovenstaande bevat de Admin-sectie ook: - **Global type mapping** (`/admin/globaltypemapping`) — de org-brede standaard datatype-mapping (`LoadManagement.GlobalTypeMapping`). - **Theme** (`/admin/theme`) — upload logo en achtergrond, blur, primary color en de standaard licht/donker-modus. - **Power BI credentials** (`/admin/powerBiCredentials`) — beheer de PowerBI-tenantcredentials. Zie [Webapp-schermen](https://yres.eu/nl/wiki/referentie/webapp-schermen) voor de volledige lijst routes en velden.